پرسشنامۀ انریچ
پربار سازی و تقویت رابطه، ارتباط و خوشنودی
(پرسشنامۀ رضایتمندی زناشویی)
تهیه کنندگان: دیوید اچ.اولسون، دیوید جی. فورنیر،و جوئن ام.درانکمن

«پرسشنامۀ انریچ» یک ابزار 115 سوالی ، و فرم دیگر از آن 125 سوالی است.این پرسشنامه برای ارزیابی زمینه های بالقوه مشکل زا یا شناسایی زمینه های قوت و پرباری رابطۀ زناشویی به کار می رود. همچنین از این پرسشنامه برای تشخیص زوجهایی استفاده می شود که نیاز به مشاوره و تقویت رابطه خود دارند.به علاوه، این پرسشنامه به عنوان یک ابزار معتبر در تحقیقات متعددی برای بررسی رضایت زناشویی مورد استفاده قرار گرفته است.
«پرسشنامۀ انریچ» از 14 خرده مقیاس تشکیل شده است. مقیاس اول آن 5 سوالی و سایر مقیاس ها هر کدام 10 سوال دارد. خرده مقیاسهای این پرسشنامه از این قرار است : تحریف آرمانی ( سوالات 1 تا 5) ، رضایت زناشویی ( سوالات 6 تا 15) مسایل شخصیتی (سوالهای 16 تا 25 ) ، ارتباط (سوالهای 26 تا 35) ، حل تعارض (سوالهای 36 تا 45 ) ، مدیریت مالی ( سوالهای 45 تا 55) ، فعالیتهای اوقات فراغت (سوالهای 56 تا 65)، رابطۀ جنسی ( سوالهای 66 تا 75) ، فرزندان و فرزند پروری (سوالهای 76 تا 85) ،

خانواده و دوستان (سوالهای 86 تا 95) ، نقشهای مساوات طلبی (سوالهای 96 تا 105) و جهت گیری مذهبی (سوالهای 106 تا 115). مقیاس اول یعنی «تحریف آرمانی» تمایل آزمودنی را برای پاسخ متعارف به سوالات می سنجد.به علاوه فرم 125 سوالی این پرسشنامه دو مقیاس دیگر ،یعنی هم بستگی زوجها و تطابق پذیری را نیز می سنجد.

هنجارها
«پرسشنامۀ انریچ» در پژوهشهای متعددی مورد استفاده قرار گرفته است. از جملۀلاوی و السون (1993) روی یک گروه نمونۀ 8385 نفری وپژوهش دیگری روی گروه نمونه ای متشکل از 6267 زن و شوهر در فاصلۀ زمانی ژانویه 1983 تا ژوئن 1984 اجرا شد . به این تعداد 675 زوج دیگر هم اضافه شد که جمعاً بالغ بر 6942 زوج گردید . متوسط سن این آزمودنی ها 33 سال (بین 18 تا 68 ساله ) و متوسط سن زنها 32 سال (بین 18 تا 65 ساله)بود. 45% آنان فارغ التحصیل دانشگاه بودند ، 33% مدتی دانشگاه رفته بودند، 19% دیپلم داشتند و 3% دبیرستان را تمام نکرده بودند. متوسط مدت ازدواج آنها 7/9 سال بود و بطور متوسط 2/9 فرزند داشتند ، و 78% از آنها در اولین ازدواج خود بودند.

اعتبار
ضرایب آلفاي «پرسشنامۀ انریچ» در گزارش اولسون ، فورنیر و دراکمن(1989) برای خرده مقیاسهای تحریف آرمانی ، رضایت زناشویی ، مسایل شخصیتی ، ارتباط ، حل تعارض ، مدیریت مالی ، فعالیتهای اوقات فراغت ،رابطۀ جنسی ، فرزندان و فرزند پروری ، خانواده و دوستان ، نقشهای مساوات طلبی به ترتیب از این قرار است:

9/0 ، 81/0 ، 73/0 ، 68/0 ، 75/0، 74/0 ، 76/0 ، 48/0 ، 77/0، 72/0 ، 71/0 .
ضرایب آلفای خرده مقیاسهای انریچ در چندین تحقیق متفاوت از 68/0 ( برای نقشهای مساوات طلبی) تا 86/0 ( برای رضایت زناشویی) با میانگین 79/0 بوده است. اعتبار بازآزمایی پرسشنامه در فاصلۀ 4 هفته بین 77/0 ( برای فعالیت های اوقات فراقت ) تا 92/0 ( برای روابط جنسی و تحریف آرمانی ) با میانگین 86/0 بوده است.

در پژوهش مهدویان ضریب همبستگی پیرسون در روش باز آزمایی ( به فاصلۀ 1 هفته) برای گروه مردان 937/0 ، برای زنان 944/0 و برای گروه مردان و زنان 94/0 به دست آمد. این ضرایب در همین پژوهش برای خرده مقیاس تحریف آرمانی ، رضایت زناشویی ، مسایل شخصیتی ، ارتباط ، حل تعارض ، مدیریت مالی ، فعالیتهای اوقات فراغت ،رابطۀ جنسی ، فرزندان و فرزند پروری ، خانواده و دوستان ، نقشهای مساوات طلبی و جهت گیری مذهبی گروه زنان و مردان به ترتیب از این قرار است:
72/0 ، 85/0 ، 76/0 ، 76/0 ، 76/0 ، 81/0 ، 63/0 ، 69/0 ، 87/0 ، 69/0 ، 62/0 و 73/0 . ضریب آلفای فرم 48 سوالی پرسشنامه در پژوهش میرخشتی 92/0 و در فرم 47 سوالی پژوهش سلیمانیان 95/0 به دست آمده است.

روایی
ضرایب همبستگی «پرسشنامۀ انریچ» با مقیاسهای رضایت خانوادگی از 41/0 تا 60/0 و با مقیاسهای رضایت زندگی از 32/0 تا 41/0 است که نشانۀ روایی سازه آن است. کلیه خرده مقیاسهای «پرسشنامۀ انریچ» زوجهای راضی و ناراضی را متمایز می کنند و این نشان می دهد که این پرسشنامه از روایی ملاک خوبی برخوردار است.

نمره گذاری
در فرم 115 سوالی اجرا شده در ایران، برای هر یک از سوالهای این پرسشنامه 5 گزینه منظور شده است. گزینۀ سوالها عبارتند از « خیلی زیاد» ، «زیاد» ، «در حد متوسط» ، «کم» و «خیلی کم» ؛ بجز سوالهای 96 تا 105 که برای آنها گزینه های «همیشه» ، «اغلب اوقات» ، «نمی دانم» ، «خیلی کم» و «هیچ وقت» اختیار شده است. نمره گذاری سوالها بصورت 0،1،2،3،4 است.لذا حد اکثر نمرۀ آزمودنی در این پرسشنامه برابربا460 است. نمره بالاتر نشانۀ رضایتمندی بیشتر زناشویی است . پاسخنامه بصورت یک برگه جدا در اختیار آزمودنی ها قرار می گیرد .

(پرسشنامۀ رضایتمندی زناشویی)
انریچ
1. من و همسرم کاملاً یکدیگر را درک می کنیم.
2. همسرم خلق و خوی مرا کاملاً می شناسد و آنها را قبول دارد.
3. رابطۀ بسیار خوبی با همسرم دارم .
4. همسرم برخی از نیاز های مرا ارضاء نمی کند.
5. حتی یک لحظه هم از رابطه با همسرم ، متأسف نبوده ام.
6. از صفات شخصیتی و عادتهای شخصی همسرم راضی هستم.
7. از نحوۀ ایفای مسئولیتهایمان در زندگی مشترک ، بسیار راضی هستم.
8. از نحوۀ ارتباط (گفت و شنود) با همسرم خشنودم و احساس می کنم همسرم مرا درک می کند.
9. از نحوۀ تصمیم گیری دربارۀ اختلافاتمان و حل و فصل آنها بسیار راضی هستم.
10.از وضعیت اقتصادی خانواده و شیوۀ تصمیم گیری های مالی ناراضی هستم.
11.از نحوۀ گذراندن اوقات فراغت و بودن در کنار همسرم بسیار راضی هستم.
12.ازنحوۀ ابراز محبت و رابطۀ جنسیمان بسیار راضی هستم.
13. از نحوۀ ایفای مسئولیتهایمان به عنوان پدر و مادر ناراضی هستم.
14.از رابطۀ مان با اقوام و آشنایان ناراضی هستم.
15. احساس خیلی خوبی دربارۀ نحوۀ انجام فرایض دینی و ارزشهای مذهبی مان دارم.
16. همسرم خورده گیر یا غالباً بدبین است.
17.گاهی نگران خلق و خوی همسرم هستم.
18. گاهی که همسرم غمگین و گوشه گیر است،نگران می شوم.
19. یکی از مشکلات ما ، عادت همسرم به سیگار کشیدن یا مشروب خوردن است.
20. در کارها نمی توانم روی همسرم حساب کنم.
21. گاهی رفتار همسرم در حضور دیگران ، مرا آشفته می کند.
22. گاهی همسرم بسیار یک دنده می شود.
23. از این که همسرم اغلب دیر به منزل می آید ،رنج می برم.
24. گاهی نمی دانم با تغییر حالات همسرم چه بکنم.
25. گاهی فکر می کنم همسرم بسیار زورگو است.
26. در ابراز هر گونه احساس واقعی خود برای همسرم خیلی راحتم.
27. هنگامی که مشکلی داریم ، غالباً همسرم در جواب ، سکوت اختیار می کند.
28. گاهی همسرم با اظهار نظر های خود مرا تحقیر می کند.
29. گاهی می ترسم خواسته های خود را با همسرم مطرح کنم.
30. آرزو دارم همسرم احساساتش را بیشتر با من در میان بگذارد.

31. گاهی باور کردن تمام حرفهای همسرم برایم دشوار است.
32.احساسم را به همسرم نمی گویم چون قاعدتاً خودش می داند.
33. از نحوۀ گفت و گو ، میان خودمان بسیار راضی هستم.
34. هیچ وقت احساسات بدی را که نسبت به همسرم دارم به او نمی گویم چون می ترسم عصبانی شود.
35. همسرم همیشه شنودۀ خوبی است .
36. معمولاً برای تمام کردن بحث و جدل ، من خیلی زود کوتاه می آیم.
37. نظر من و همسرم دربارۀ راه حل اختلافاتمان خیلی تفاوت دارد.
38. هنگام بحث در مورد مشکلات ،احساس می کنم همسرم مرا درک می کند.
39. هنگامی که مشکلی داریم ، می توانم آنچه را که موجب رنجشم شده است به همسرم بگویم.
40. گاهی بر سر مسائل بی اهمیت یک بحث و جدل جدی داریم.
41. حاضرم برای اجتناب از درگیری با همسرم، هرکاری بکنم.
42. گاهی احساس می کنم جر و بحث من و همسرم بی پایان است و راه حلی ندارد.
43. وقتی اختلاف نظر داریم ، احساساتمان را صریحاً با هم در میان می گذاریم و تصمیم می گیریم که آن را چگونه حل کنیم.
44. اغلب احساس می کنم که همسرم ، اختلافاتمان را جدی نمی گیرد.
45. بحث های ما غالبا با این احساس به پایان می رسد که من باعث ایجاد تمام مشکلات بودم.
46. گاهی آرزو می کنم کاش همسرم در پول خرج کردن بیشتر دقت می کرد.
47. در مورد نحوۀ خرج کردن پولمان ، همیشه توافق داریم.
48. در حل و فصل امور مالی، مشکل داریم.
49. از تصمیماتی که در مورد میزان پس انداز می گیریم ، راضی هستم.
50. من و همسرم از قرضهایمان با خبریم و در این مورد مشکلی نداریم.
51. برای اینکه مخارج خانه دچار بی برنامگی نشود، آنها را یادداشت می کنیم.
52. من و همسرم در مورد پول خرج کردن یکدیگر توافق نداریم.
53. من و همسرم در مورد خریدهای ضروری توافق نداریم.
54. یکی از ناراحتی های من این است که بدون اجازۀ همسرم نمی توانم پولی خرج کنم.
55. درمورد اینکه کدام یک از ما مسئول پول خرج کردن باشد ، اختلاف داریم.
56. من و همسرم در مورد برقراری ارتباط و آمد و رفت با دیگران توافق داریم.
57. همسرم برای تجدید قوا و سرگرمی با من وقت و انرژی کافی دارد.
58. برای یک شب تنها نبودن، حاضرم هرکاری بکنم.
59. از این که همسرم، علایق یا سرگرمی های کافی ندارد ،نگرانم.
60. از مشارکت در مهمانی ها و رفت و آمدها به همراه همسرم ، احساس راحتی می کنم.

61. از مکان و نحوۀ گذران تعطیلات با خانواده ام ، همیشه راضی هستم.
62. در سفرها و تعطیلاتمان به من خوش می گذرد.
63. از این که من و همسرم در اوقات فراغتمان به قدر کافی با هم نیستیم ، ناراحتم.
64. به ندرت بدون همسرم ، به من خوش می گذرد.
65. با همسرم در مورد سرگرمیهای مشترک یا جداگانه توافق داریم.
66. از میزان محبتی که همسرم به من دارد ، کاملا راضی هستم.
67. ما سعی می کنیم رابطۀ جنسی خود را ، جالب و و لذت بخش نگه داریم.
68. می ترسم از لحاظ جنسی برای همسرم جالب نباشم.
69. گفتگو با همسرم در مورد مسائل جنسی برایم آسان و راحت است.
70. گاهی نگرانم که مبادا همسرم ، دربارۀ ارتباط جنسی خارج از رابطۀ زناشویی فکر کند.
71. رابطۀ جنسی ما ، برایم ارضاء کننده و رضایت بخش است.
72. از نشان دادن محبت به همسرم اکراه دارم، چون غالباً به عنوان تمایل به رابطۀ جنسی، سوء تعبیر می شود.
73. گاهی از این که علاقۀ جنسی همسرم مانند من نیست ، نگران هستم.
74. از تصمیماتی که دربارۀ تنظیم خانواده یا تعداد فرزندان می گیریم ، راضی هستم.
75. گاهی رابطۀ جنسی من و همسرم رضایت بخش نیست.
76. در خانوادۀ ما ، پدر به قدر کافی وقت صرف فرزندان می کند.
77. از نحوۀ مشارکت در مسئولیتهای مربوط به بزرگ کردن فرزندانمان راضی هستم.
78. در مورد نحوۀ ادب کردن فرزندانمان با هم توافق داریم.
79. بچه هایمان یکی از منابع عمدۀ مشکلات، در رابطۀ ما هستند.
80. درمورد تعداد مطلوب فرزندان توافق داریم.
81. ظاهراً همسرم به بچه ها بیش از رابطۀ زناشویی اهمیت می دهد، و این مرا ناراحت می کند.
82. داشتن فرزند ، من و همسرم را به هم نزدیکتر کرده است.
83. من و همسرم در مورد تربیت مذهبی فرزندانمان ، توافق داریم.
84. بچه ها مانع از آن هستند که من و همسرم با هم درد و دل کنیم.
85. یکی از مشکلات ما ، توافق برسر این است که چقدر باید برای بچه ها مایع بگذاریم.
86. بعضی از دوستان یا اقوام کارهایی می کنند که باعث تیرگی رابطۀ زناشویی ما می شود.
87. مدت زمانی که با اقوام و دوستانمان صرف می کنیم، کافی است.
88. فکر می کنم همسرم بیش از حد با خانوادۀ خود رابطه دارد و یا این که بیش از حد تحت تاثیر آنهاست.
89. از صرف وقت با بعضی از خویشاوندان یا اقوام همسرم ، لذت نمی برم.
90. همسرم تمام دوستان مرا دوست دارد.

91. گاهی همسرم، بیش از اندازه وقتش را با دوستانش می گذراند.
92. احساس می کنم والدین ما ، بیش از حد از ما انتظار توجه یا کمک دارند.
93. احساس می کنم والدین ما مشکلاتی را در زندگی مشترک ما ایجاد می کنند.
94. من واقعاً از گذراندن اوقات با تمام دوستان همسرم ، لذت می برم.
95. از این که همسرم اوقاتی را با دوستان جنس مخالف صرف کند ، آزرده می شوم.
96. به عقیدۀ من، جای زن قطعاً در خانه است.
97. اگر زن و مرد هردو شاغل باشند،شوهر باید به اندازۀ زن کارهای خانه را انجام دهد.
98. در خانوادۀ ما ، زن نباید خارج از منزل کار کند مگر ضرورت مالی ایجاب کند.
99. در زندگی مشترک ما ، زن باید میل بیشتری به دنباله روی از خواسته های شوهر داشته باشد.
100. حتی اگر زن خارج از خانه کار می کند ، باز هم باید مسئول ادارۀ خانه باشد.
101. در زندگی ما شوهر رهبر خانواده است.
102. به نظر ما شغل شوهر همیشه مهمتر از شغل زن است.
103. اگر بچه های کوچک در خانواده باشند، زن نباید بیرون از خانه کار کند.
104. در خانوادۀ ما، شوهر باید اکثر تصمیمات مهم را بگیرد.
105. زن باید در مورد تصمیمات مهم ، قضاوتهای شوهر را پذیرفته و به آنها اعتماد داشته باشد.
106. داشتن ایمان کامل به بعضی از تعالیم مذهبی برای من دشوار است.
107. معتقدم که همسرم باید در مسائل مذهبی مثل من فکر کند.
108. در میان گذاشتن ارزشهای مذهبی ، به رابطۀ ما کمک می کند.
109. بخش مهمی از توجه و ادای وظایف من نسبت به همسرم، به خاطر اعتقادات مذهبی است.
110. من و همسرم در مورد نحوۀ عمل به اعتقادات مذهبی مان اختلاف داریم.
111. عبادت کردن همراه همسرم برای من مهم است.
112. شرکت در فعالیت های مشترک مذهبی ، بخشی از برنامۀ زندگی ما است .
113. احساس می کنم با دوست داشتن همسرم ، بهتر می توانم عشق به خدا را درک کنم.
114. من و همسرم درمورد بعضی از تعالیم مذهبی اختلاف داریم.
115. من و همسرم به خاطر عقاید مذهبی مان ، احساس نزدیکی بیشتری می کنیم.