تهیه کننده: مارک ای.فاین، جی.ار.مورلند، و اندرو شوبل

« مقیاس رابطۀ ولی- فرزندی» یک ابزار 24 سوالی برای سنجیدن نظر جوانان
دربارۀ رابطۀ آنان با والدین شان است. این ابزار اساساً برای سنجیدن اثرات
طلاق بر فرزندان بزرگ والدین مطلقه ساخته شد، اما به نظر می رسد که این
ابزار برای سنجیدن رابطۀ هر کودکی (حتی خردسالان) با والدین شان مفید است. «
مقیاس رابطۀ ولی- فرزندی» دو صورت دارد، یکی برای سنجیدن رابطۀ فرزند با
مادر و یکی هم برای سنجیدن رابطۀ فرزند با پدر. هر دو فرم مقیاس یکسان است ،
بجز اینکه کلمۀ «پدر» و «مادر» عوض می شوند. با این حال، عوامل متفاوتی در
فرمهای مربوط به پدر و مادر بارز شده است. این عوامل برای پرسشنامۀ پدر از
این قرار است: عاطفۀ مثبت (سوالهای 3، 14 و 18 تا24) ، آمیزش پدرانه
(سوالهای 2،1، 6، 9، 10 و16) ، ارتباط یا گفت و شنود (سوالهای 7، 8 و 15
تا17) و خشم (سوال 13). عوامل پرسشنامۀ مادر از این قرار است: عاطفۀ مثبت
(سوالهای 1 تا 3، 6 و 7و 15تا24)، آزردگی/سردرگمی نقش (سوالهای 9، 14)،
همانند سازی (سوالهای 13، 23، 24)، و ارتباط یا گفت و شنود (سوالهای 4، 5،
7، 8 و 15 تا17).

هنجارها
« مقیاس رابطۀ ولی- فرزندی» در اصل روی 241 دانشجوی دانشگاه اجرا شد که از
عده 100 نفر مذکر و 141 نفر مونث و میانگین سن آنها 6/19 سال(5/4 = SD)
بود. 56 دانشجوی مذکر و 85 دانشجوی مونث متعلق به خانواده های یکپارچه
بودند که به عنوان گروه گواه مورد مقایسه با 100 دانشجو قرار گرفته اند که

فرزندان خانواده طلاق بودند. میانگینهای کل نمرات برای رابطۀ مادر –
فرزندی از این قرار بود: فرزندان پسر خانواده های طلاق ، 7/16؛ فرزندان پسر
خانواده های یکپارچه ،4/16؛ فرزندان دختر خانواده های طلاق، 3/17؛ فرزندان
دختر خانواده های یکپارچه، 9/18. میانگینهای کل نمرات برای رابطۀ پدر-
فرزندی از این قرار بود: فرزندان پسر خانواده های طلاق ، 5/15؛ فرزندان پسر
خانواده های یکپارچه ،3/19؛ فرزندان دختر خانواده های طلاق ، 8/14؛
فرزندان دختر خانواده های یکپارچه، 3/19. فرزندان رابطۀ طلاق کلاً رابطۀ
خود با هر دو والد خویش را به طور معنا داری از فرزندان خانواده های
یکپارچه منفی تر می دیدند.

اعتبار
« مقیاس رابطۀ ولی- فرزندی» با ضریب آلفای 89/0 تا 94/0 برای خرده
مقیاسهای مربوط به پدر و نیز آلفای کلی 96/0 و ضرایب آلفای 61/0
(همانندسازی) تا 94/0 برای خرده مقیاسهای مربوط به مادر و نیز آلفای کلی
96/0 ، از همسانی درونی عالی برخوردار است. هیچ اطلاعاتی دربارۀ پایایی آن
در اختیار نداریم.

روایی
« مقیاس رابطۀ ولی- فرزندی» از گروه های شناخته شده و روایی پیش بین خوب
بهره مند است و فرزندان خانواده های طلاق و یکپارچه را به طور معنا داری از
هم متمایز می کند.

نمره گذاری
« مقیاس رابطۀ ولی- فرزندی» را می توان به آسانی نمره داد. به این صورت که
نمرۀ سوالات منفی (9، 13، 14) را معکوس می کنیم و سپس نمرات تک تک سوالها
را جمع و حاصل جمع را بر تعداد سوالهای هر عامل برای بدست آوردن نمره
(میانگین) آن خرده مقیاس تقسیم می کنیم. نمرۀ کل عبارات از جمع میانگین های
خرده مقیاسهاست.

PCRS ( م ر و ف ) – پدر
لطفاً به سوالهای زیر در مورد پدر پاسخ دهید.
1. احساس می کنید وقتی را که با پدرتان صرف می کنید چقدر است؟
(1= تقریباً هیچ، 7= خیلی زیاد)
2. احساس می کنید تا چه حد توانسته اید رابطۀ پایداری را با پدر خود حفظ کنید؟
(1= تقریباً هیچ، 7= خیلی زیاد)
3. چقدر به پدر خود اعتماد دارید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
4. چقدر اطمینان دارید اگر صحبت کنید پدرتان شما را مسخره یا مضحکه نمی کند؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
5. چقدر اطمینان دارید که اگر مشکلی داشته باشید پدرتان به شما کمک خواهد کرد؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
6. چقدر به پدرتان احساس نزدیکی می کنید؟
(1= خیلی «دور»یم ، 7= خیلی نزدیکیم)
7. چقدر برایتان راحت است که برای یک مشکل عشقی با پدرتان صحبت کنید؟
(1 = راحت نیستم ، 7 = خیلی راحتم)
8. در رابطۀ با مشکلاتی که در مدرسه دارید، با پدرتان تا چه اندازه راحت صحبت می کنید؟
(1 = هیچ راحت نیستم، 7 = خیلی راحتم)
9. تا چه حد در بارۀ نقش پدرتان در زندگی خود دچار ابهام هستید؟
(1 = ابداً نیستم، 7 = خیلی زیاد هستم)
10. حس می کنید احساسات، افکار، رفتار پدرتان را به درستی می شناسید؟
(1 = ابداً نمی شناسم ، 7 = خیلی زیاد می شناسم)
11. قبول ضعفهای پدرتان برایتان آسان است؟
( 1= ابداً نیست، 7 = خیلی آسان است)

12. تا چه حد پدرتان را فرد بالغی می دانید که برای خودش زندگی می کند، و تا چه حد او را فقط یک پدر می بینید؟
(1= او را فقط یک پدر می بینم، 7= او برای خودش زندگی می‌کند)
13.چند وقت یک بار ازدست پدرتان عصبانی می شوید؟ (1= تقریباً هرگز، 7= خیلی زیاد)
14. به طور کلی، چقدر از پدرتان آزرده هستید؟
(1 = ابداً نیستم، 7 = خیلی زیاد هستم)
15.گفتگو با پدرتان تا چه حدی مطلوب است؟
(1= ابداً مطلوب نیست ،7= خیلی مطلوب است)

16. پدرتان تا چه حد نیازها، احساسات و رفتار شما را درک می‌کند؟
(1= ابداً درک نمی کند،7= خیلی درک می کند)
17. پدر شما خوب به حرفهای شما گوش می کند؟
(1= ابدا گوش نمی کند، 7= خیلی گوش می کند)
18. چقدر پدرتان برایتان مهم است(به او اهمیت می دهید)؟
(1= هیچ مهم نیست، 7= خیلی مهم است)
19. وقتی از خانه دور هستید، نوعاً چقدر دلتان برای پدرتان تنگ می شود؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
20. چقدر برای پدرتان احترام قائل اید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
21. چقدر برای نظرات پدرتان ارزش قائل اید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)

22. پدرتان چقدر مورد تحسین شماست؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
23. چقدر دلتان می خواهد مانند پدرتان باشید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
24. چقدر مایلید مانند پدرتان زندگی کنید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)

PCRS ( م ر و ف ) – مادر
لطفاً به سوالهای زیر در مورد مادر پاسخ دهید.
1. احساس می کنید وقتی را که با مادرتان صرف می کنید چقدر است؟
(1= تقریباً هیچ، 7= خیلی زیاد)
2. احساس می کنید تا چه حد توانسته اید رابطۀ پایداری را با مادر خود حفظ کنید؟
(1= تقریباً هیچ، 7= خیلی زیاد)
3. چقدر به مادر خود اعتماد دارید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
4. چقدر اطمینان دارید اگر صحبت کنید مادرتان شما را مسخره یا مضحکه نمی کند؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
5. چقدر اطمینان دارید که اگر مشکلی داشته باشید مادرتان به شما کمک خواهد کرد؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
6. چقدر به مادرتان احساس نزدیکی می کنید؟
(1= خیلی «دور»یم ، 7= خیلی نزدیکیم)
7.چقدر برايتان راحت است كه براي يك مشكل عشقي با مادرتان صحبت كنيد؟
(1= راحت نيستم ، 7=خيلي راحتم)
8. در رابطۀ با مشکلاتی که در مدرسه دارید، با مادرتان تا چه اندازه راحت صحبت می کنید؟
(1 = هیچ راحت نیستم، 7 = خیلی راحتم)
9. تا چه حد در بارۀ نقش مادرتان در زندگی خود دچار ابهام هستید؟
(1 = ابداً نیستم، 7 = خیلی زیاد هستم)
10. حس می کنید احساسات، افکار، رفتار مادرتان را به درستی می شناسید؟
(1 = ابداً نمی شناسم ، 7 = خیلی زیاد می شناسم)
11. قبول ضعفهای مادرتان برایتان آسان است؟
( 1= ابداً نیست، 7 = خیلی آسان است)

12. تا چه حد مادرتان را فرد بالغی می دانید که برای خودش زندگی می کند، و تا چه حد او را فقط یک مادر می بینید؟
(1= او را فقط یک مادر می بینم، 7= او برای خودش زندگی می‌کند)
13.چند وقت یک بار ازدست مادرتان عصبانی می شوید؟
(1= تقریباً هرگز، 7= خیلی زیاد)

14.به طور کلی، چقدر از مادرتان آزرده هستید؟
(1 = ابداً نیستم، 7 = خیلی زیاد هستم)
15. گفتگو با مادرتان تا چه حدی مطلوب است؟
(1= ابداً مطلوب نیست ،7= خیلی مطلوب است)
16. مادرتان تا چه حد نیازها، احساسات و رفتار شما را درک می کند؟
(1= ابداً درک نمی کند،7= خیلی درک می کند)
17. مادر شما خوب به حرفهای شما گوش می کند؟
(1= ابدا گوش نمی کند، 7= خیلی گوش می کند)
18. چقدر مادرتان برایتان مهم است(به او اهمیت می دهید)؟
(1= هیچ مهم نیست، 7= خیلی مهم است)
19. وقتی از خانه دور هستید، نوعاً چقدر دلتان برای مادرتان تنگ می شود؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
20. چقدر برای مادرتان احترام قائل اید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
21. چقدر برای نظرات مادرتان ارزش قائل اید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
22. مادرتان چقدر مورد تحسین شماست؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)
23. چقدر دلتان می خواهد مانند مادرتان باشید؟
(1= هیچ، 7= خیلی زیاد)