اگر بخواهیم میزان شدت همبستگی بین دو متغیر اسمی را مورد مطالعه قرار دهیم، از
ضریب همبستگی کرامر استفاده می کنیم و مقدار آن بین صفر و یک در نوسان است. این ضریب
از انعطاف پذیری زیادی برخوردار است. به طوری که علاوه بر جدول های توافقی ٢ ‏در ٢
‏، آن را می توان در مورد جدول های با بیش از دو مقوله و حتی جدول های مستطیلی نیز
به کار برد. در آزمون مجذور خی و یا چند بعدی، سطح معنی داری بدون توجه به شدت رابطه
بیان می شد، در حالیکه در ضریب همبستگی کرامر شدت رابطه بیان می گردد. برای محاسبه
ی ضریب همبستگی کرامر از فرمول زیر ‏استفاده می کنیم.


منبع: کتاب پژوهش، پژوهشگری و پژوهشنامه نویسی نوشته دکتر
خلیل میرزایی


 

ضریب وی کرامر، گسترش یافته
آزمون فی است و همانند ضریب فی، زمانی استفاده می شود که یکی از متغیرها
در سطح اسمی و دیگری در سطح اسمی یا ترتیبی باشد. منتهی در این جا، مقولات
یکی از دو متغیر بش از دو مورد می باشد، یعنی یک جدول مستطیلی شکل. آزمون
وی کرامر، پرکاربرد ترین ازمون برای سنجش میزان رابطه بین متغیرهای اسمی
چندوجهای و همچنین یک متغیر اسمی و یک متغیر ترتیبی است.

منبع:

حبیب پور، کرم، صفری، رضا، راهنمای جامع کاربرد SPSS در تحقیقات پیمایشی (تحلیل داده های کمی)، نشر لویه، متفکران، تهران، 1388.